A Capela de San Marcos de Noia

Nunha das miñas visitas ao “restauro”, o Servizo de Arqueoloxía da Xunta, localicei a fichas dos restos dunha capela en Noia dedicada a San Marcos. Situábanse nun monte da parroquia de Santa Cristina de Barro, próximos ao antigo camiño que ía a Santiago. Daquela só vira varias imaxes no blog de Rafael Gª Guerrero. Pero agora por fin fixen por ir a vela. E atopeina!

Vista dos restos ao final do camiño Restos ocultos pola maleza

Para falar da capela é preciso facelo antes da tradicional Feira de San Marcos, cuxas orixes se remontan ao século XVI. Segundo recolle o historiador Pedro García Vidal, en 1578 solicitan ao rei Felipe II establecer unha feira no concello porque “al rededor y comarca de la dicha villa no hay ni se hace feria ni mercado común en todo el año“. Este mercado anual de gando cabalar facíase no Monte de San Marcos de Barro, xunto a unha capela baixo a mesma advocación. A súa situación a beira do camiño que se diríxia a Santiago fixo dela unha romaría moi concorrida. E por mor desa situación tamén hai constancia da súa existencia a raíz da viaxe que realiza a Padrón o pai Sarmiento en novembro de 1754, quen tras durmir na casa do cura de Santa Cristina pasa pola Canle e pola Hermita de San Marco.

No século XIX construirase unha nova vía de comunicación coa capital da provincia, polo que o día 11 de marzo de 1856, a feira trasládase ao Campo de San Francisco da vila de Noia. A decisión dos poderes públicos xustificábase en que, por unha banda, xa non se transitaba polo vello e pésimo camiño que pasaba pola beira da capela onde se facía o mercado e, por outro lado, porque tiña un difícil acceso a situarse no cumio do monte e estar totalmente desabrigada, sen a protección de ningunha árbore. A corporación acorda ademais que, xunto a este encontro ordinario, tivera lugar outro o primeiro domingo do mes no Campo da Feira co obxecto de fomentar o desenvolvemento económico.

Día de Feira (Arquivo de Reino de Galicia) Día de mercado en Noia (imaxe de barbantia.es)
O cambio de situación da feira ao centro da vila hai 160 anos puido ser un dos condicionantes que provocaron o abandono e posterior derrubamento da Capela de San Marcos. Unha construción que segundo se recolle en La Ilustración Gallega, en 1880 xa estaba derruída. Alén diso, na actualidade aínda se poden albiscar restos ocultos entre a maleza. Consérvase partes dos seus muros de cachotaría orientados ao leste, ao norte e ao sur, perdéndose por completo a fachada principal e a cuberta.

A Capela de San Marcos está recollida no Inventario de Xacementos Arqueolóxicos da Xunta de Galicia co código GA15057014. Para chegar a ela, pódese coller un camiño á altura da fábrica de Simaplast desde a estrada comarcal AC-543 que une Noia con Santiago.
A Feira de San Marcos segue a celebrarse cada 25 de abril.

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *